Toen ik aan mijn studie psychologie begon, dacht ik dat emotioneel welzijn betekende dat je je gewoon “goed voelde”. Maar ik ontdekte al snel dat het vooral gaat om hoe je met moeilijke momenten omgaat, niet of je die wel of niet ervaart.
In België zegt bijna 1 op de 3 mensen dat ze in 2024 met psychische klachten te maken hadden. Bij jongvolwassenen is het aantal angststoornissen met 14% gestegen in één jaar (Sciensano, 2024). Dat zijn geen droge cijfers, het zijn mensen zoals jij en ik, die het soms moeilijk hebben.
Wat is emotioneel welzijn?
Het betekent niet dat je 24/7 blij moet zijn of nooit mag wankelen. Het gaat over kunnen omgaan met emoties, ze herkennen, en hulp durven vragen als het nodig is. De campagne “Samen Veerkrachtig”, gelanceerd in Vlaanderen, heeft me geraakt. Ze benadrukt emotionele flexibiliteit: de ene keer moet je actie ondernemen, de andere keer gewoon toelaten wat je voelt (Samen Veerkrachtig, 2024).
Die visie gaf me ademruimte: je hoeft niet altijd iets op te lossen. Soms is het genoeg om er gewoon doorheen te gaan.
Kleine stappen, groot verschil
Je hoeft geen dure apps of uren vrije tijd te hebben om voor je mentale gezondheid te zorgen. Even bewust ademhalen, je gevoelens opschrijven, of simpelweg je stemming benoemen: het zijn kleine gewoontes die écht helpen. De NIH Emotional Wellness Toolkit legt uit hoe zulke dagelijkse praktijken je stressniveau (cortisol) verlagen en je emotionele stabiliteit vergroten.
Ik leerde dat deze gewoonten het leven niet “makkelijk” maken, maar ze maken je sterker.
Steungroepen: kracht door verbinding
Wat steungroepen uniek maakt, is de verbondenheid. Gehoord worden door anderen die iets vergelijkbaars meemaken, kan helend zijn. Je voelt je minder alleen, minder “raar”, en meer begrepen.
Een wetenschappelijk overzicht van Lloyd-Evans en collega’s uit 2021 toont aan dat groepsactiviteiten — zoals samen leren omgaan met stress, ontspanningsoefeningen of mindfulness — echt kunnen helpen om stress, angst en zelfs milde depressie te verminderen. Eenvoudige copingvaardigheden in groep delen ondersteunt dus rechtstreeks ons emotioneel welzijn in het dagelijks leven.
Maar eerst, wat is het verschil tussen individuele therapie, groepstherapie en zelfhulpgroepen?
Individuele therapie is een één-op-één ruimte met een professional in de geestelijke gezondheidszorg. Het helpt je om je emoties, gedrag en ervaringen op een dieper niveau te verkennen, onder begeleiding van een getrainde therapeut.
Groepstherapie daarentegen brengt meerdere deelnemers samen met een therapeut. Het is gestructureerd en doelgericht. De therapeut begeleidt het gesprek, soms met specifieke oefeningen, om gedeeld inzicht en persoonlijke groei te bevorderen.
Zelfhulpgroepen zijn informeler. Vaak geleid door lotgenoten, volgen ze geen klinische structuur, maar bieden ze een ruimte om te praten, te luisteren en je minder alleen te voelen. Ze zijn geen therapie in de traditionele zin, maar de emotionele verlichting en solidariteit die ze bieden zijn krachtige hulpmiddelen voor herstel.
Volgens Mental Health Europe zijn lotgenotengroepen soms even effectief als individuele therapie om mensen weer hoop en vaardigheden te geven (Group Therapy and Peer Support). In België hebben sommige ziekenhuizen zelfs het ziekteverzuim verminderd door groepssessies rond veerkracht met ervaringsdeskundigen (AGE Platform Europe, 2024).
Soms zijn het gewoon informele bijeenkomsten: praatcafés, luistergroepen… Gewoon even samen zijn, zonder dat je alles hoeft uit te leggen. Dat kan al veel betekenen.
Durf te beginnen
Als je nieuwsgierig bent, begin klein. Een eenmalige workshop, een anoniem gesprek via Tele-Onthaal (106), of bronnen over geestelijke gezondheid in België bekijken via Expatica. Dat kan een eerste stap zijn naar meer steun.
Emotioneel welzijn betekent niet “altijd gelukkig zijn”. Het betekent: weten dat je het niet alleen hoeft te dragen.
